
Ngôn ngữ là cầu nối giao tiếp của con người với nhau, là kết tinh của nền văn hóa mang bản sắc của từng dân tộc, của mỗi vùng miền. Những lời ru ầu ơ đã vỗ về giấc ngủ khi mới lọt lòng qua từng nhịp đưa nôi. Một câu hát quan họ, một điệu lý hay một câu vọng cổ cũng làm lòng người nao nức. Đất nước ta trải qua những giai đoạn lịch sử thăng trầm với ý đồ xâm lấn của ngoại bang, nhưng con dân đất Việt vẫn luôn ý thức bảo vệ độc lập chủ quyền, bảo tồn bản sắc văn hóa đã hình thành và phát triển để tạo nên chữ viết cho người Việt Nam.

Từ phong trào "diệt giặc dốt", "xóa mù chữ" mà người dân dễ dàng tiếp cận với thông tin đại chúng và các tiến bộ của khoa học kỹ thuật. Có lẽ vì thế mà ai cũng muốn con mình được học cái chữ đến nơi đến chốn để có một tương lai tốt đẹp. Có những cha mẹ làm nông sẵn sàng bán ruộng vườn cho con ăn học thành tài.

Với tinh thần đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", nhân kỷ niệm 100 năm hình thành chữ quốc ngữ, trường THPT Nguyễn Du hân hạnh được đón tiếp Tiến sĩ Huỳnh Thị Hồng Hạnh, trưởng Bộ môn Ngôn ngữ học (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) đến chia sẻ đề tài "Tiếng Việt trong đời sống hiện nay" với toàn thể thầy cô và các anh chị nhân viên của nhà trường.

Người ta hay nói "bão táp phong ba không bằng ngữ pháp Việt Nam" để chỉ sự phong phú của tiếng Việt. Không một dân tộc nào mà mỗi cái tên của tất kỳ ai đều mang một ý nghĩa. Hai từ "đất nước" rất thiêng liêng, là hai thứ tài nguyên quý giá nhất đặc trưng cho nền nông nghiệp lúa nước, là hai từ thuần Việt duy nhất để nói về lãnh thổ quốc gia, tổ quốc, dân tộc... Một điều thú vị là tiếng Việt sử dụng dấu thanh cho 5 thanh điệu, được nhà truyền giáo phương Tây sáng tạo thành các dấu sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng càng làm cho tiếng Việt phong phú. Chỉ cần thay đổi các thanh âm đã tạo ra những từ có ngữ nghĩa khác nhau.

TS. Hồng Hạnh đưa ra một trò chơi viết đúng chính tả những từ quen thuộc mà thầy cô vẫn thường sử dụng. Ấy vậy, thật không đơn giản để viết đúng khi ta chưa hiểu hết ý nghĩa và nguồn gốc của từ đó, cũng như cách phát âm của mỗi vùng miền là khác nhau. Viết đúng, viết sai không phải là mục đích của trò chơi, nhưng qua đó để thấy được rằng ông bà ta ngày xưa rất tinh tế, thận trọng trong ngôn từ, mang cái đẹp của tiếng mẹ để vào từng câu ca dao, đi vào những áng văn chương bất hủ mà ở đó tác phẩm Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du được vinh danh và công nhận là một tài sản văn học chung của thế giới, được dịch ra hàng chục thứ tiếng khác nhau.

TS Hồng Hạnh chia sẻ những mẩu chuyện vui khi các nhân vật nhầm lẫn hoặc không biết đến các sự kiện doanh nhân của đất nước đáng để chúng ta suy ngẫm. Câu chuyện kể về giáo sư Trần Văn Khê đã làm cho một cựu Đề đốc Thủy sư người Pháp phải sửng sốt và khâm phục trước học thức uyên thâm và tấm lòng yêu quê hương đất nước, một ý chí tự hào dân tộc, là tấm gương cho giới trẻ Việt Nam noi theo. Dù hội nhập với quốc tế, đang sử dụng ngôn ngữ nước ngoài để học tập và giao tiếp thì cũng không được phép quên cội nguồn của mình. Chúng ta có thể quên cách cầm đũa để ăn nhưng chúng ta không thể quên tiếng Việt, tiếng mẹ đẻ của mình. Đó là giá trị văn hóa, là giá trị đạo đức và là hơi thở mà chúng ta vẫn đang sử dụng hàng ngày.